مصاحبه و معرفی محمد یاسین اکبری رئیس شورای ولایتی دایکندی
صلاحیت شوراهای ولایتی باید بیشتر گردد
صلصال: لطفاً شما خود را معرفی کنید.
یاسین اکبری: اسم من یاسین اکبری است. از ولسوالی اشترلی ولایت دایکندی هستم. درسال 1349 متولد شده ام. تحصیلاتم در منطقه آغاز شده است. تا سال 1342 در همانجا درس خواندم واز سال 1363 تا 1368 در مدارس دینی منطقه درس خواندم وبعد از آن بنا بر مشکلاتی نا امنی که ایجاد شد در کشور ایران مهاجر شدم واز سال1368 تا 1381 تحصیلاتم را در ایران ادامه دادم. تا سطوح عالیه وکمی هم درسهای خارج را خواندم. البته تمامی تحصیلاتم در باره معارف اسلامی و علوم دینی می باشد.
در انتخابات سال 1384 شورای ولایتی دایکندی شرکت کردم ومردم به من اعتماد کرد و مرا به عنوان نماینده شان انتخاب کردند و هم اکنون به عنوان رئیس شورای ولایتی دایکندی ایفای وظیفه میکنم.
صلصال: کمی در باره تجربه های فعالیت های اجتماعی تان بگویید؟
یاسین اکبری: اکثراً در کنار تحصیلاتم فعالیت های اجتماعی را نیز انجام داده ام. در سالهای جنگ در بین مردم می رفتم و برای تحکیم صلح تلاش می نمودم و این تلاشها بالای گروه های در گیر خیلی موثر واقع شد. همچنان من تجربه تدریس درسهای علوم دینی را دارم ودر مدت چهار سال تدریس مشغول فعالیت های اجتماعی نیز بودم.
صلصال: تعریف شما از شورای ولایتی که یک ارگان تازه تاسیس در ساختار اداری وتشکیلاتی حکومت افغانستان است، چیست؟
یاسین اکبری: آنچه ما از مواد 138 و139 قانون اساسی افغانستان برداشت می کنیم و همچنان قانون شوراهای ولایتی به ما چنین چیزی را تفهیم می کند که شورای ولایتی یک نهاد مردمی است که برای مشارکت مردم در اداره کشور و برای اداره جامعه ایجاد شده است. اعضای شورا توسط انتخابات انتخاب می شوند وهدف آن نیز بهبود وضعیت مردم ورسیدگی به مشکلات مردم است.
صلصال: شورای ولایتی دایکندی چه فعالیت های را انجام می دهد؟
یاسین اکبری: شورای ولایتی دایکندی در مسائل انکشافی، بازسازی، امور امنیتی مشوره می دهد. متاسفانه کلمه نظارت در قانون شورای ولایتی تذکر نیافته است وما بارها پیشنهاد دادیم که تنها ذکر کلمه مشوره در قانون شورای ولایتی کافی نیست. شورا باید در مسائل اجرایی هم سهم بگیرند واز علمکردهای ولایت نظارت کند حد اقل شورا بفهمد که همین مشوره های را که میدهد اجرا می شود یاخیر.
صلصال: شما می توانید به یک موردی اشاره کنید که شورای دایکندی به ولایت دایکندی مشوره داده باشد و آن مشوره عملاً تاثیر گذار بوده است؟
یاسین اکبری: ما مشوره های زیادی را تا هنوز داده ایم اما اینکه چه قدر به آن عمل شده است ما از آن راضی نیستیم و در بسیاری از مشوره های ما اصلاً توجهی صورت نگرفته است. از سوی دیگر شورای ولایتی تا هنوز در بین ادارات دولتی، مقام ولایت و در بین مردم جایگه خود را بدست نیاورده است و اینها از شورای ولایتی تصویر مبهمی دارند که شورا برای چه بوجود آمده است وچه وظیفه دارد. ما خواهان این استیم که شورای ولایتی بیشتر وبهتر تعریف شود تا اداره های دولتی ومردم هردو بدانند که شورا چه است وچرا است. در بسیاری از موارد هیچ از ما مشوره خواسته نمی شود. در چند موردی هم که ما مشوره داده ایم ما خود را تحمیل کرده ایم که برای تان مشوره می دهیم واین وظیفه ما است ما اصلاً بیاد نمی آوریم موردی را که از ما خواسته شده باشد که بیایید در این باره نظر بدهید.
صلصال: یعنی شما می خواهید بگویید که صلاحیت های داده شده برای شورای ولایتی کافی نیست وباید آن را بیشتر سازد؟
یاسین اکبری: بلی. ما در جلسه سرتاسری شوراهای ولایتی در کابل نیز خواست و پیشنهاد عمده ما از رئیس دولت همین چیز بود و این پیشنهادات ما در پارلمان فرستاده شده است تا قانون شوراهای ولایتی تعدیل شود وصلاحیت شوراها باید افزایش یابد و این صلاحیت را ما برای اعضای شورا وبرای نفس شورا نمی خواهیم بلکه این صلاحیت را برای تقویه دموکراسی وافزایش قدرت مردم در قدرت می خواهیم. شما می بینید که در دموکراسی حکومت مردم بر مردم یک اصل اساسی است اما وقت که نماینده های منتخب مردم در یک حکومت صلاحیت نداشته باشند وتنها مشوره دهنده باشند و آن هم الزامی نباشد که دولت حتماً باید به مشوره های عمل کند در این صورت سخن گفتن از دموکراسی یک حرفی بیش نخواهد بود.
صلصال: اگر من درست فهمیده باشم شما از همکاری ولایت با شوراها شکایت داشتید وگفتید بدون اینکه کسی از ما مشوره خواسته باشد شما بطور تحمیلی مشوره داده اید وصلاحیت شوراها هم بیشتر از این در قانون هم پیشبینی نشده است، آیا فکر می کنید که شوراهای ولایتی به یک ارگان تشریفاتی مبدل شده است؟
یاسین اکبری: بلی. ما نگران استیم. نباید شورای ولایتی چنین باشد واگر این حالت تشریفاتی باقی بماند باید در خانه های خود برویم. مردم به ما رای داده اند و به ما اعتماد کرده اند ودر عوض چیزی که از ما توقع دارند کار است وبهبود وضعیت زندگی آنها است ورسیدگی به مشکلات آنها می باشد وبرای مردم خدمتی انجام شود. در صورتیکه برای شورای ولایتی صلاحیت داده نشود و در حالت تشریفاتی باقی بماند بهتر است که ما استعفا کنیم و این حق ما است چه اینکه اگر کار کرده نتوانیم وصلاحیت نداشته باشیم پیش وجدان خود و نزد مردم خجالت هستیم ودر واقع با سکوت خود در مقابل بی صلاحیتی شورا که در واقع صلاحیت ندادن به مردم است ما به مردم خیانت کرده ایم. در یک کلام باید گفت که ما ارایه خدمات برای مردم به عنوان نماینده های شان مسولیم و این مسولیت در نبود صلاحیت کافی غیر ممکن است که انجام شود.
صلصال: شما می توانید به یک مورد از دست آوردهای شورای ولایتی دایکندی اشاره کنید؟
یاسین اکبری: من می توانم مواردی زیادی را به عنوان مثال برای تان بگویم اما یک مورد مهم آن این است که وضعیت امنیتی در ولسوالی کجران خراب شده بود، در این ولسوالی سرپرست ولسوالی با قومندان امنیه ولسوالی ناساز شده بود وسر پرست ولسوالی می خواست ولسوالی را به طالبان تسلیم کند. به محض خبر شدن شورا از این قضیه من خودم همراه با معاون شورا ملا ابراهیم دست بکار شدیم وبرای مردم کجران روحیه داردیم وبرای سر پرست ولسوالی وقومندان امنیه گفتیم که این به نفع مردم و
دولت افغانستان نیست وبدین ترتیب تا جای مشکلات که بین سر پرست ولسوالی وقومندان امنیه بود بر طرف شد واین اقدام شورای ولایتی بسیار کار ساز افتاد و نتیجه خوبی در قبال داشت همچنان مواردی زیادی دیگر هم است که شورای ولایتی روی آن تاثیر گزار بوده است و نتایج خوبی برای مرد و دولت داشته است.صلصال: در این اواخر ولسوالی گیزاب ولایت دایکندی طی یک فرمان موقت رئیس دولت به ولایت ارزگان مربوط شده است، شما در این مورد چه گفتنی دارید؟
یاسین اکبری: اقای کرزی طی فرمانی بخش امنیتی ولسوالی گیزاب را مربوط ارزگان ساخت و بعد در ادامه آن بخش اداری آن را نیز مربوط ارزگان نمود. به نظر من این راه حل مشکلات امنیتی گیزاب نبود بخاطر که گیزاب در سی کلومتری مرکز دایکندی یعنی نیلی قرار دارد در حالیکه یک صد و پنجا کلومتر از مرکز ولایت ارزگان فاصله دارد. همچنان اگر ما وحدت ملی را در نظر بگیریم نیز باید گیزاب مربوط دایکندی باشد چون تعدادی از مردم گیزاب پشتونها است و این جدای سازی جدای قومی پنداشته خواهد شد. دایکندی خوشبتختانه در طول جنگهای داخلی هیچوقت با همدیگر جنگ قومی نداشته است چیزیکه در اکثر مناطق افغانستان اتفاق افتاده است.
زمانیکه یک تعدادی از مردم از یک ولسوال یا یک والی وقومندان امنیه ناراضي هستند نباید مسئله را به جدای و تجزیه یک ولایت منجر بسازد اما متاسفانه قضیه گیزاب از همین قرار است که تعدادی به اداره امور و ریاست جمهوری مراجعه کردند واز بی توجهی ولایت شکایت کردند وشاید چیزهای دیگر هم گفته باشند و رئیس دولت بطور موقت بخش امنیتی گیزاب را مربوط ارزگان ساخت که گویا در ارزگان نیروهای امنیت خارجی است و آنها در بهبود امنیت گیزاب می تواند موثر واقع شود اما متاسفانه به این بسنده نشد وتعداد از مردمان گیزاب مداخله کردند وبخش اداری گیزاب را نیز مربوط ارزگان نمودند. البته هردو فرمان موقت است. تقاضای ما از رئیس دولت و پارلمان این است که بخاطر حفظ وحدت ملی وبخاطر اینکه حساسیت های قومی افزایش پیدا نکد گیزاب را باید از دایکندی جدا نکند. گیزاب عضو پیکره به نام دایکندی است واز نظر بافت قومی نیز شصت فیصد آن هزاره است وچهل در صد آن پشتون است در صورتیکه چهل فیصد پشتون نخواهد که مربوط یک ولایتی باشد که سی کلومتر فاصله دارد شصت فیصد دیگر که از ولایت دیگر که یک صد وپنجا کلومتر فاصیله دارد چطور قبول کرده می تواند واین مسئله یک مشکل کلان را بین قوم پشتون وغیر پشتون ایجاد می کند. من می خواهم با استفاده از وقت که هفته نامه صلصال در اختیار ما قرار داده است برای رئیس دولت وپارلمان افغانستان بگویم که گیزاب نباید از دایکندی جدا شود چون اگر این کار شود روحیه همزیستی دوستانه که بین مردم افغانستان وجود دارد لطمه می بیند وممکن در بعضی جاه های دیگر افغانستان نیز چنین روحیه مشکلی بوجود بیاورد وتعداد از مردم بگویند که ما در فلان ولایت که اکثریت فلان قوم است نمی خواهیم باشیم وما را باید در فلان ولایت دیگر ببرید واین کار تاثیرات بسیار ناگواری دارد بالای مردم افغانستان از اینکه هنوز فرمانهای اقای کرزی در این باره موقت است وپارلمان هم تا هنوز تایید نکرده است امیدواریم که این تصمیم دولت تغیر پیدا کند.
صلصال: شما اگر بخواهید برای ولایت دایندی در جمع 34 ولایت افغانستان یک جایگاهی را تعریف کنید، آن چگونه است؟
یاسین اکبری: من می توانم خیلی راحت وبدون درنگ بگویم که دایکندی از هر لحاظ در درجه سی و چهارم قرار دارد چه از لحاظ بازسازی، وضعیت اقتصادی، راه های مواصلاتی، انکشاف، توجه دولت و... التبه من منکر نمی شوم که دولت به دایکندی توجه ندارد اما به دایکندی به عنوان ولایت درجه 34 توجه کرده است تا هنوز. در دایکندی حدود یک ملیون آدم زندگی می کند در حالیکه در بعضی از ولایات خیلی کمتر از دایکندی نفوس دارد ما حتی فکر می کنیم دایکندی بسیار بیشتر از یک ملیون هم است وما با این جمعیت و سرزمین وسیع جغرافیایی که احتوا می کند در مسائل بازسازی وانکشافی حضور و توجه دولت بیش از آنچه شما تصور می توانید کمتر است.
صلصال: شما دلیل این را که دایکندی یک ولایت سی وچهارم است وتمامی مشکلات با مردم دایکندی دست به گریبان است چیست، مثلاً شما گفتید که وضعیت معارف خوب نیست وضعیت خدمات صحی درست نیست راه های مواصلاتی وجود ندارد وحتی ولایت که نمایندگی خود حکومت مرکزی است تعمیر ندارد، چرا چنین است؟
یاسین اکبری: سوال شما مربوط به مقامات بلند دولت می شود وبهتر است که پاسخ این سوال از رئیس دولت گرفته شود اما من فکر می کنم هنوز مردم دایکندی در امتداد محرومیت 250 ساله خود قرار دارد وهنوز هم مورد کم لطفی دولت مرکزی قرار دارد. در سال 83 دولت دایکندی را ولایت ساخت و این کار نیک بود که دولت انجام داد و این حق مردم بوده ولی بازهم ما از دولت تشکرمی کنیم اما باید گفت که تنها نام ولایت برای دایکندی کافی نیست باید امتیازات که یک ولایت از آن بهره مند می شود باید بهره مند شود وبرای ولایت امکانات وبودجه داده شود. در دایکندی مردمانی زندگی می کند که سالها صدایش را کسی نشنیدند وفعلاً نیز کسی صدای این مردم را نمی شنوند.
در تمام دایکندی 7-8 مکتب تعمیر دارد وبقیه اصلا تعمیر ندارند وشاگرد ها به روی خاک درس می خوانند. در تمام دایکندی یک شفاخانه که از امکانات اولیه یک شفاخانه برخوردار باشد وجود ندارد. چند روز قبل در یک قریه کوچک 9 نفر به قبرستان سپرده شد واین یک چیزی است که همیشه در دایکندی اتفاق می افتد. همچنین راه های مواصلاتی دایکندی در وضعیت خراب قرار دارد. شش ماه راه های مواصلاتی دایکندی کاملاً مسدود است ودو ماه دیگر بخاطر آب خیزی راه ها مسدود می شود وپل وپلچک وجود ندارد که مشکل مردم توسط آن حل شود. فاصیله دایکندی- کابل وقندهار- کابل مساوی است یعنی 450 کلومتر هردو ولایت از کابل فاصله دارد از قندهار تا کابل 4 ساعت طول می کشد در حالیکه از دایکندی تا کابل باید 48 ساعت منزل کنید. اگر برای دایکندی یک سرک درجه اول درست نمی کند هم خیر باشد حد اقل یک سرک درجه دو باید در نظر گرفته شود تا مشکلات مردمی حل گردد. گرچه دولت فعلی ما منتخب است وشعار دموکراسی می دهد اما بی توجهی شان نسبت به دایکندی چیزیست که تاریخ در مورد آن قضاوت خواهد کرد. امیدوارم که این نوع عملکرد های دولت ما مردم را نسبت به دولت وپروسه دموکراسی سازی در افغانستان بی اعتماد نسازد همچنین یکی از دلایل دیگر ک بعضی ها یاد می کنند ویکی از مقامات بلند دولتی نیز در یک جلسه بما گفت این است که دولت وجامعه جهانی به ولایات توجهی دارند که در انجا بی امنیتی است وانها برای دولت مشکل افرین است ودایکندی چنین نیست بنا براین دولت به دایکندی توجه نکرده است. ما می خواهیم برای دولت وجامعه جهانی بگوییم که این یک سیاست وپالیسی خوب نیست وممکن این پالیسی در افزایش نا امنی ها کمک کند واز سوی دیگر یک حق تلفی کامل در آن نهفته است.
صلصال: اگر پیام خاصی دارید؟
یاسین اکبری: تشکر از هفته نامه صلصال که یاد از شورای ولایتی دایکندی نموده است وخواسته است که مشکلات ومحرومیت های مردم دایکندی را بدین ذریعه انعکاس دهد. من فقط از دولت می خواهم که عدالت اجتماعی را در نظر بگیرند وامکانات که در اختیار دارد مساویانه برای مردم افغانستان توزیع کند ومردم دایکندی را نیز جزء افغانسان بداند وبه عنوان بشر برای شان حقوقی قایل شود. خصوصاً از وزرای معارف، انکشاف دهات، صحت، فوائد عامه وذراعت می خواهیم که در مورد مشکلات دایکندی تدابیر جدی اتخاذ کنند ومسولیت ملی شان را در قبال این ولایت محروم ادا نمایند.
منبع: وبلاگ هفته نامه صلصال چاپ كابل
